Beth yw ARFID?
Mae anhwylder osgoi a chyfyngu ar gymeriant bwyd (ARFID) yn anhwylder bwyta sy’n arbennig o gymhleth ac yn cael ei gamddeall, er ei fod wedi’i gynnwys yn y canllawiau diagnostig (DSM-5) ers 2013.
Fe’i nodweddir gan osgoi neu gyfyngu ar gymeriant bwyd, neu’r ddau.
Mewn rhai achosion, gall ARFID arwain at ddiffyg maeth, twf gwael, trallod a dibyniaeth ar ychwanegiadau maethol.
Gall hyn fod oherwydd:
- ofn canlyniadau niweidiol, fel pryderon ynghylch tagu neu chwydu
- diffyg diddordeb neu awydd, fel diddordeb isel mewn bwyta ac ystyried bwyta yn dasg flinedig
- sensitifrwydd synhwyraidd, fel dim ond gallu bwyta bwydydd ar dymheredd penodol
Symptomau ARFID
Mae ARFID yn fwy na bod yn berson sy’n “ffyslyd” gyda bwyd, gan fod y cyfyngiad ar y bwyd a fwyteir yn cael effaith sylweddol ar iechyd yr unigolyn.
Gall symptomau ARFID gynnwys:
- sensitifrwydd i rai mathau o fwyd yn dibynnu ar y gwead a’r arogl
- cael yr un pryd bwyd bob amser
- osgoi sefyllfaoedd cymdeithasol lle mae bwyd yno
- ystyried bwyta yn dasg ddiflas
- cael anhawster i adnabod llwgfa
- dibynnu ar ychwanegiadau maethol oherwydd diffyg cymeriant bwyd
Cael cymorth
Os ydych chi’n poeni efallai bod gennych chi ARFID, gwnewch apwyntiad gyda’ch meddyg teulu a gallan nhw roi cyngor pellach. Os ydych chi’n poeni bod gan ffrind neu aelod o’r teulu ARFID, anogwch nhw i geisio cyngor gan feddyg teulu. Mae gan yr elusen Beat amrywiaeth o adnoddau i gefnogi’r broses hon.
Oherwydd y ffyrdd amrywiol y gall ARFID ymddangos, caiff ei drin gan ddefnyddio dulliau gwahanol ar draws gwahanol broffesiynau. Mae angen mwy o ymchwil i nodi triniaethau sy’n seiliedig ar dystiolaeth, ac ar hyn o bryd nid yw canllawiau NICE yn cynnwys gwybodaeth am ARFID. Gall triniaethau presennol gynnwys:
- Pobl ifanc: ymwelydd iechyd (ar gyfer plant dan pum oed), atgyfeiriad i Wasanaethau Iechyd Meddwl Plant a’r Glascoed (CAMHS) a gwasanaethau cymunedol lleol ar gyfer anhwylderau bwyta
- Oedolion: Hyfforddiant rheoli pryder, therapi gwybyddol ymddygiadol, therapi amlygiad a rheoli maeth
Ein hymchwil ARFID
Er gwaethaf cael ei gydnabod fel cyflwr difrifol, mae ymchwil i ARFID wedi bod yn brin. Mae’r diffyg dealltwriaeth hwn wedi golygu bod llawer o unigolion a’u teuluoedd heb yr adnoddau a’r gefnogaeth angenrheidiol.
Mae clinigwyr hefyd yn wynebu heriau wrth wneud diagnosis a thrin ARFID, oherwydd nid ydyn ni’n gwybod digon am wahanol amlygiadau’r anhwylder na’i achosion sylfaenol.
Mae ein hymchwil ARFID yn cael ei arwain gan Dr Samuel Chawner, Cyfaill Ymchwil Uwchraddol ymddiriedolaeth Wellcome.
Dywedodd Dr Chawner: “Mae angen i ni fynd i’r afael â’r bylchau hollbwysig hyn yn ein gwybodaeth am ARFID.
Drwy ddeall mwy am natur ARFID, gallwn baratoi’r ffordd ar gyfer arferion clinigol a deilliannau gwell i’r rhai sydd wedi’u heffeithio. Yma yn Y Ganolfan Genedlaethol er Iechyd Meddwl (NCMH), rydyn ni’n ceisio cael dealltwriweth well o ARFID a deall y cyflwr yn well.
Cofrestru eich diddordeb heddiw
Llenwch ein ffurflen cofrestru fer i dderbyn gwybodaeth am ein hymchwil a chael eich cysylltu â chyfleoedd posibl i gymryd rhan.